روزنامک

  ادامه‌ی کار ، هم‌چنان با دروغ و فریب ؟!
با بوق و کرنا ، از تراز صادرات ـ واردات غیر نفتی ، حکایت ها گفتند و کوشیدند تا با دروغ و فریب ، این‌گونه نشان دهند که سرانجام  جمهوری اسلامی به این مهم نیز دست یافت ؛ در حالی که حقیقت چیز دیگری است .
 بخش بزرگِ رشد صادرات غیرنفتی در این سال‌ها ، دارای  ماهیت نفتی و به گونه‌ی خام فروشی است . آمارهای گمرک نشان می دهد که حجم صادرات غیرنفتی از کمابیش 80 میلیون تن در سال 91 به کمابیش 130 میلیون تن در سال گذشته رسیده است ؛ در حالی که ارزش صادرات غیرنفتی تنها 2.5 میلیارد دلار افزایش نشان می‌دهد و از کمابیش 41.5 میلیارد دلار به حدود 44 میلیارد دلار رسیده است . بدین سان ، با وجود افزایش 62 درصدی حجم کالاهای صادراتی، درآمد ارزی حاصل از آن ، تنها 4 درصد افزایش یافته است یعنی « مفت‌فروشی »؟!
باید توجه داشت که در این بازه زمانی ، حجم صادرات پتروشیمی 2 برابر و حجم صادرات میعانات گازی کمابیش3 برابر شده است . در حالی که رشد حجم صادرات سایر کالاها با افزایش چندانی روبرو نبوده است .
از این رو ، باید گفت : رشد حجم صادرات غیرنفتی در سال های اخیر و به ویژه در سال گذشته ،  بیش از هر چیز ناشی از رشد صادرات میعانات گازی و محصولات پتروشیمی می‌باشد . میعانات گازی که فرآورده‌ی میدان‌های گازی  است و در نتیجه ، فرآورده‌ای ، مانند  نفت است و کمابیش با همان بها به فروش می‌رسد . فرآورده‌های پتروشیمی کشور نیز تا حد زیادی فرآورده‌ی خام پتروشیمی است که به دلیل نبود زنجیره‌ی ایجاد « ارزش افزوده » و مهم‌تر از آن ، سودآوری خام فروشی در این بخش ، بر اثر عرضه‌ی ارزانِ گاز به این بخش در سالیان دراز  ، صادرات پتروشیمی نیز « خام فروشی » است . در این میان ، کاهش چشم گیر بهای نفت و وابستگی بهای میعانات و مواد اولیه‌ی پتروشیمی به بهای نفت ، باعث کاهش ارزش صادرات این فرآوردها گردیده است ؛ به گونه‌ای که با وجود رشد قابل توجه حجم صادرات میعانات گازی و پتروشیمی ، درآمد ارزی صادرات در این دو بخش در 2 سال اخیر کاهش یافته است.
در یک نگاه ، در می‌یابیم که مثبت شدن تراز تجاری کشور ، ناشی از رشد صادرات غیرنفتی نیست ؛ بلکه ناشی از افت واردات از جمله افت واردات مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای مورد نیاز تولید بوده است و در عرصه صادرات غیرنفتی نیز تنها چیزی که به چشم می‌خورد ،« خام‌فروشی » است ؟!
از سوی دیگر ، فرصت طلایی بازار روسیه ، برای نرجاندن « سلطان » ( متحد استراتژیک روحانی ـ ظریف ) از دست رفت و فرایند بانکی و استانداردهای لازم  برای صادرات به این کشور ، ماه ها « به عمد » معطل تصمیم‌های دستگاه‌های مسئول باقی ماند . هم‌چنین ، در صادرات به عراق یعنی دومین بازار بزرگ صادراتی ایران نیز دگرگونی چندانی به چشم نمی‌خورد .
کوتاه سخن این که در مورد بازرگانی خارجی نیز دولت با دروغ و فریب ؛ مانند  بیکاری ، تورم ، رشد اقتصادی  و ...
در پی دگرگون کردن حقایق است . در حالی که به گفته‌ی یک تن از کارشناسان : « صادرات غیرنفتی هم‌چنان درجا می‌زند و صرفا گوشه‌ی چشمی به خام فروشی دارد » .
چهارشنبه 30 فروردین 1396 ـ هوشنگ طالع