از دفتر خاطره‌ها ( 7 )

سرنوشت همانند برنامه ششم عمرانی و برنامه ششم توسعه
برنامه ششم عمرانی :
در روزهای پایانی سال 1356 در راهروهای اشکوب ششم کاخ سازمان برنامه و بودجه ( ساختمان مرکزی ) ، هم‌کار دیرین آقای آلکس مژلومیان را دیدم . هر دو  روزگاری کارشناس دفتر اقتصادی بودیم و اکنون آقای مژلومیان معاون برنامه‌ریزی سازمان برنامه و بودجه بودند و من در دفتر امور استان‌ها .
به آقای مژلومیان گفتم : خبری از برنامه‌ی ششم نیست . در حالی که دفتر اقتصادی ، تجربه‌ی تهیه و تنظیم دو برنامه را در کارنامه دارد و شماری از دفترهای سازمان برنامه در استان‌ها نیز برنامه « برنامه‌ی پنجم استان » را تهیه کرده اند و آمادگی تهیه‌ی برنامه‌ی ششم را در قالب استانی دارند .
آقای مژلومیان در پاسخ با لحن تلخ و گزنده‌ای گفت : « فرض کنیم درآمد کل برنامه 100 است ، در حالی که اوامر غیرقابل انصراف اعلی‌حضرت همایون شاهنشاه 113 است . دیگر احتیاجی به برنامه‌ریزی نیست ، خودشان برنامه ریزی کرده اند » .
برای فرجامین بار ، آقای آلکس مژلومیان را در آیین تشییع پیکر آقای محمد جعفر پوینده یا محمد مختاری دیدم . روانش شاد .
برنامه ششم توسعه :
سرنوشت برنامه ششم توسعه نیز با اختلاف 37 سال ،‌ در اصل همانند سرنوشتِ برنامه‌ی ششم عمرانی است .
رییس جمهور پس از « کش‌وقوص‌ » های فراوان ، سرانجام با تاخیر ، سند برنامه‌ی ششم توسعه را تقدیم مجلس شورای اسلامی کرد  ؛ اما آن چه تقدیم شد ، تنها یک « جلد زرکوب » بود و از « سند برنامه » خبری نبود ؛ زیرا برنامه‌ی ششم توسعه نیز مانند برنامه‌ی ششم عمرانی ، دچار بیماری « پیش‌برنامه‌‌ریزی » شده بود .
برنامه‌ی ششم عمرانی ، دچار بیماری درمان‌ناپذیرِ « اوامر غیرقابل انصراف اعلی‌حضرت » گردیده بود و برنامه‌ی ششم عمرانی ، دچار بیماری درمان ناپذیرِ حجم عظیم « طرح‌های ناتمام » شده است .
هرگاه برخلاف این روزگاران ،‌ بهای نفت کمابیش 90 -80 دلار هم می‌بود ، برای به پایان رساندن طرح های نیمه‌تمام ،   « کلنگ‌‌نخورده » یا « کلنگ خورده »‌ی بدون ردیف اعتبار و ... دستکم کشور نیاز به دو برنامه‌ی پنج‌ساله دارد .
البته جدا از این که برنامه‌ریزان سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی ، در همان « حال و هوای » دوران برنامه‌ی چهارم و پنجم عمرانی یعنی دهه‌های‌ 40 و 50 سیر می‌کنند و از روند برنامه‌ریزی‌های نوین ، چهل ـ پنجاه سال عقب اند .
 آدینه 16 بهمن‌ماه 1394 ـ ‌هوشنگ طالع