یادداشت روز ( شماره 34 )



داستان زشت وغم انگیز سانسور کتاب

یکی دوشب پیش بود که بیننده وشنونده‌ی سخنان وزیر تازه‌ی فرهنگ و ارشاد اسلامی درآیین معارفه بودم . سخنان ایشان « پیشازعمل » لبریز بود از « وعده و وعید » که البته همیشه درآغاز کار چنین است . ایشان درسخنانشان  به حذف سانسور کتاب یا به اصطلاح وزارت‌خانه‌ی مزبور«ممیزی » و واگذاری آن به ناشران اشاره نمودند . البته وزیر پیشین که دوران وزارت ایشان سیاه‌ترین و زشت‌‌ترین دوران سانسور کتاب بود نیز می‌گفت : «‌نمی‌خواهیم در ممیزی کتاب سخت‌گیری کنیم » . ( روزنامه اطلاعات ـ 13 دی ماه 1390 ـ رویه 3 )

باید گفت که کارسانسور در دوران ایشان به جایی رسید که به برخی نویسندگان دستور می‌دادند که : نویسنده محترم شرحی هم درباره ... به کتاب بیافزایند .

درهمین دوران سانسور زشت و سیاه ، یک کتاب من گم شد و پی‌گیری ها هم نتیجه نداد . این کتاب ویرایش دوم      « تجاوز‌عراق ، حمایت بیگانه ، خیانت خودی » بود . هم چنین درآمد کتاب تاریخ ایران کهن رابه کلی حذف کردند . درنامه‌ای به آقای الهیاری مدیرکل کتاب و کتاب‌خوانی نوشتم :« درآمد کتاب در برگیرنده‌ی نقل قول‌های مستقیم از ابن‌خلدون ( برجسته ترین جامعه‌شناس دوران اسلامی است که خود عرب‌زبان هم بود ) ، کتاب‌های معتبر و پرارزش تاریخ سیستان ،یتیمه‌الدهر ، تذکره‌الشعرا ، هزارسال نثر فارسی و نوشته‌های طبری و ... می باشد .

اداره کل کتاب و کتاب‌خوانی به این نامه و نامه‌های پیرو آن پاسخ نداد و در مراجعه‌های حضوری نیز موفق به دیدار مدیرکل یا معاون ایشان یا فرد پاسخگو نگردیدم .این درحالی بود که وزیرپیشین در مصاحبه مورد اشاره گفته بود :‌ « از نویسندگان و مترجمان درخواست می‌کنم به جای این که از نشریات و مطبوعات به عنوان تریبون عمومی برای حل مشکلاتشان در زمینه‌ی ممیزی استفاده کنند ، نزد مابیایند و مشگلشان رابیان کنند . مدیر  همیشه دردست‌ر‌س است و بارها هم اعلام کرده‌ام اگرکسی مشکلی داشت به دفتر خود من مراجعه کند » .

اما با مراجعه به دفتر آنان (‌مدیرکل و وزیر ) امکان دیدار دست نداد و چنان که گفته شد حتا به نامه‌هاهم پاسخ داده نمی‌شد ، چه برسد به دیدار و گفت و گوی حضوری . هرچه آقایان به پایان‌کار نزدیک‌ترمی‌شدند بر پهنه‌ی سانسور می‌افزودند ، به گونه‌ای که درمورد کتاب روز 28 امرداد ، سه راه بوذرجمهری که دربرگیرنده‌ی بخش مهمی ازتاریخ معاصر میهن ماست خواستار حذف دو فصل از کتاب و از آن هم بی‌شرمانه‌تر ، حذف نام برخی عاملان ایرانی کودتا شدند. البته اگربخواهم درباره‌ی همه‌ی کتاب یکی دو سطر بنویسم ، « مثنوی هفتادمن »‌ می‌گردد .

بدون دو دلی بر این باورم که « بهار وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی» تنها در حرف و برابر دوربین تلویزیون و میکروفون رادیو است و کوتاه سخن ان که : این « در باغ سبز » برای کوتاه مدت است و کاربرد تبلیغاتی دارد .

چهارم شهریور ماه 1392 

  هوشنگ طالع