یادداشت ۱۵۳۵ / سوم اسفند ۱۲۹۹ خورشیدی
پاینده ایران
یادداشت ۱۵۳۵
![]()
سوم اسفند ۱۲۹۹ خورشیدی
امسال با سخنان دوست ارجمند جناب آقای دکتر حمید احمدی در تالار فردوسی خانه اندیشمندان اسلامی، مسالهی کودتای ۱۲۹۹ ( سیدضیاالدین طباطبایی - رضاخان ) یا دومین کودتا علیه مشروطیت ایرانی ، مورد بحث محافل ویژهای قرار گرفته است .؛ تا جایی که دربارهی کودتا نیز برخی اظهار دودلی نمودند ؟!
در این راستا ، دوست ارجمند جناب دکتر سهراب اعظم زنگنه ، واژهی " سپهورزی " را برای کودتا به کار گرفتهاند .
در نخستین سالگرد کودتای ۱۲۹۹ که رضاخان ، سید ضیا را از کشور رانده بود ، برخی روزنامهها این مساله را مطرح کردند که عاملان کودتا چه کسانی بودند ؟ در آن هنگام رضاخان ، اعلامیهای منتشر کردند و تاکید کردند که عامل کودتا ، تنها خودشان میباشند ( نگ : روزنامه های آن هنگام و نیز کتابهای در این زمینه و از جمله کتاب مشروطیت ایرانی ) .
اما دستآورد کودتا :
دادن امتیاز شیلات شمال به اتحاد شوروی در سال ۱۳۰۶ .
تجزیهی آرارات ( آگری ) کوچک در سال ۱۳۱۱ .
تمدید امتیاز دارسی به مدت ۶۰ سال در سال ۱۳۱۲ .
پذیرفتن پروتکلهای ۱۹۱۱ و ۱۹۱۳ میلادی در قالب قرارداد مرزی با حکومت زادهی استعمار انگلیس بر عراق . این دو قرارداد ( تجزیه سلیمانیه و خانقین ) چون به تصویب مجلس شورای ملی نرسیده بودند ، از دید دولتهای پیش از کودتا ، غیرقانونی بودند .
در نبرد نخست جهانی که مورد اشارهی جناب دکتر حمید احمدی قرار گرفته است ، نه فرمانده کل قوا فرار کرد و نه دولت ایران تسلیم شد ؛ بلکه اکثریت نمایندگان مردم ایران با بیرون رفتن از مجلس شورای ملی و تشکیل حکومت موقت ، برابر نیروهای اشغالگر ایستادگی کردند .
اما در شهریور ۱۳۲۰ ، فرمانده کل قوا ، پست فرماندهی خود را ترک کرد و خود را در قم تسلیم نیروهای بریتانیا نمود .
عوامل حاکمه ، ارتش را خوارگونه تسلیم کردند و ...
چهارشنبه ۷ اسفند ۱۳۹۸ - هوشنگ طالع
hotale@